Sitedeki Yeriniz : Ana Sayfa » İş Hayatınızı Tesadüflere Bırakmayın

İş Hayatınızı Tesadüflere Bırakmayın


Matematik gibi Pazarlama da hayatımızın her noktasında var ve herkes de bunun bir parçası. Farkında olalım ya da olmayalım, çalıştığımız iş yerimizde veya özel hayatımızda gün boyunca sosyal hayatımız içerisindeki statümüzü ve görevlerimizi, kısacası kendimizi çevremize pazarlarız. İyi bir anne veya baba olduğumuzu, iyi bir komşu olduğumuzu, … vb.

İş görüşmeleri de yine kendimizi pazarladığımız alanlardan birisi. Yeteneklerimiz, becerilerimiz, bilgilerimiz, tecrübelerimiz bizim karşıya sunduğumuz hizmetlerdir. Buradaki müşteri yani işveren de bize bu hizmetimizin karşılığında ücret öder. Burada her ticari ilişkide olduğu gibi karşılıklı bir alım – satım durumu vardır.
Yine aynı mantıkla rakiplerimiz var tabii ki. Onların önüne geçip işi almaya çalıştığımız rakiplerimiz.

Günümüzde iş aramanın çok farklı yolları var. En yaygın olanı ise internet üzerine taşınmış olan iş arama siteleri ve sosyal medya sayfaları. Ücretsiz ve ulaşımı kolay. İş arama süreçlerini kolaylaştırdığı gibi herkesin herkesle iletişime geçebilmesini de sağladı. Ancak bu kolaylıkla birlikte bir işe başvuran kişi sayısının da artmasına, dolayısıyla rekabetin de artmasına sebep oldu.
Peki bir işe başvururken, mülakata çağrılmanızı sağlamak ve iş görüşmesinin başarılı geçmesi için nelere dikkat etmeniz gerekir. Gelin birlikte bunu inceleyelim.

Her şeyden önce bir hedefinizin olması çok önemli. Bu hedef sizin o doğrultuda bir plan yapmanızı sağlar. Kendinizi o yönde geliştirecek ve gerekli donanımları edineceksiniz. Mümkünse bu kariyer planınızı Lise sonlarına doğru yapın. Bu planı üniversitede okuyacağınız bölüm, öğreneceğiniz yabancı dil, firmalarda yapacağınız stajlar, katılacağınız kurslar ve alacağınız sertifikalar şeklinde detaylandırmak mümkün.

Diyelim ki tüm bu dönemi geçtiniz ve sıra geldi iş bulmaya.

İş başvurusunda bulunduğunuz firmayı iyi inceleyin. Günümüzde bu artık kolay çünkü firmaların internet sitelerinden bilgi toplayabilirsiniz. Bölüm amirlerin kimler olduğundan başlayın firmanın hangi ülkelere ihracat yaptığına kadar bilgi edinebilirsiniz. Hangi kalite belgelerine sahip, hangi ülkelere ihracat yapıyor, hangi sosyal kuruluşları destekliyor, … tüm bilgileri madde madde not edin ve üzerinde çalışın. Sosyal medya üzerinden de ayrıca araştırın.

Başvuru için hazırladığınız özgeçmişinizi titizlikle hazırlayın. Burada dikkat edeceğiniz başlıca noktalar şunlar:

- Sağ üst kısma fotoğrafınızı koymayı unutmayın. Fotoğrafınız yeni çekilmiş olmalı. Beyler lacivert veya siyah renkte takım elbise ve kravatlı, hanımlar ise uygun bir bluz, ince, zarif bir zincir kolye ve saç uzunsa topuz veya at kuyruğu şeklinde toplanmalıdır.

- Fotoğraf vesikalık şeklinde olmalı ve asla yanlamasına poz verilmemelidir. Ne asık yüzlü ne de fazla gülümsememelidir.

- En başa iletişim bilgilerinizi yazdıktan sonra özgeçmişiniz en sondan en başa doğru tarih sırasına göre gitmelidir. Sırf yazmış olmak için 1, 2 ay çalıştığınız firmaları belirtmeyin. Kısa süreli çalışmalar işveren tarafından tereddütle karşılanacaktır. Çok sık iş değiştirmek olumsuz puana sebep olur.

- Referanslarınızı siyasi partilerden veya derneklerden seçmeyin çünkü bu siyasi bir yönde imaja sebep olabilir. İş adamı, doktor, avukat veya öğretim görevlisi tercih edilmelidir.
Referans olarak vereceğiniz kişiden mutlaka izin alın. Yazdığınız ve bir iş başvurusunda bulunduğunuz zaman kendisini bilgilendirin. İşveren firma görüş almak için telefonla arayabilir. Referans olarak verdiğiniz kişi bilgisi olmadığını söyler veya tereddütlü konuşursa bu sizin için çok büyük olumsuz bir puan anlamına gelir.

- Özgeçmişinizi başvurduğunuz firmaya göre düzenleyin ve revize edin. İşverenin öncelik verdiği özelliklerinizi vurgulayın.

- Yazı karakteri olarak da Times New Roman Tur – 11 punto en uygunudur.

- Özgeçmişinizi gönderdiğiniz eposta adresiniz profesyonel ve imajınızı olumlu yönde etkileyecek şekilde olsun. Tercihen adınız ve soyadınız bulunsun.

- Şahsi görüşlerinizden bahsetmeyin. Sadece bölümle ilgili konulardan bahsedin.

Bir özgeçmişin iyi bir etki yapması için öncelikle

- Sade
- Düzenli
- Amaca yönelik
- Kolay anlaşılır
- Ve elbette ki içi dolu olmalıdır

Özgeçmişinizi gönderdiniz, incelendi ve mülakat için size gün verildi.

Genel yaygın hata olarak özgeçmişte belirtilen özellikler yeterli olarak düşünülür ve mülakata gerekli özen gösterilmez. Oysa çok iyi üniversitelerden mezun olup mülakatta iletişim becerilerinin eksikliği ve diğer başka nedenlerden dolayı elenen çok aday olmuştur.

İsterseniz öncelikle giyim tarzınız üzerinde duralım.

Görüşmeci çoğunlukta ilk 2 – 3 dakika içerisinde sizinle ilgili ilk sonuca ulaşır. Ya olumsuz karar verir ve sırf süreyi doldurmak için birkaç soru daha sorar ya da verdiğiniz cevaplarla kendisinin ilgisini çeker, sizinle görüşmesine devam etme isteği uyandırır ve devamında işe alınabilecek adaylar arasına girmeyi başarırsınız. İşte bu ilk 2 – 3 dakikalık süre içerisinde görünüşünüz de önemli bir katkı sağlayacaktır.



Giyim konusunda dikkat etmeniz gereken bazı noktaları şu şekilde sıralayabiliriz:

- Giyiminiz sade ve temiz olmalıdır.
- Erkekler takım elbise, uzun kollu gömlek, takım elbisesi ayakkabısı giymelidir. Ayakkabılar temiz ve boyalı olmalıdır. Siyah renk tercih edilmelidir.
- Kadınlar uygun boyda bir etek, bluz giymelidir.
- Erkekler takı olarak en fazla evlilik alyansını ve kol saatini takmalıdır. Kadınlar plastik takı kullanmamalı. Evlilik alyansı, uygun küpe ve kolye olabilir.
- Renk seçimi erkekler için lacivert takım elbise, mavi veya beyaz gömlek, lacivert veya biraz kırmızı renk içeren kravat tercih edilmelidir. Tamamıyla kırmızı renk kullanılmamalıdır. Kahverengi, gri   ve benzeri renkler tercih edilmemelidir. Durgunluğu çağrıştıracağı için görüşmeciye gerekli enerjiyi aktaramazsınız. Görüşmeci sizin durgun, yavaş ve hatta uyuşuk bir kişiliğe sahip olduğunuzu       düşünebilir.
- Kadınlar pantolon ve ceketin içine dar kesim bir gömlek ya da trikolar ya da bluz tercih edebilir. Yine ağırlığı temsil eden renkler tercih edilmelidir. Diz seviyesinden 2 parmaktan daha yukarıda       etek giyilmemelidir.
- Kadınlar etek giymeleri durumunda mutlaka ince çorap giymeli.
- Vücut oranınıza göre giyinmeye dikkat ediniz. Erkeklerde ve kadınlarda kilo veya basen problemleri varsa ona göre giyim tercih edin.
- Taşlı veya önü arkası açık ayakkabılar giyilmemelidir. Eğer daha zayıf görünmek istiyorsanız, sivri burunlu ayakkabılar, boyunuz kısa ise bilekte biten ayakkabılar tercih etmeli ve uzun                     çizmelerden uzak durmalısınız. Ayakkabılar çok yüksek olmamak şartıyla topuklu olmalıdır. Babet türü ayakkabılar kesinlikle giyilmemelidir.
- Kısa boylu hanımlar büyük çanta tercih etmemelidir. Elde taşınacak sade bir portföy daha hoş görünecektir. Omuza asılan çanta kullanılmamalıdır.
- Büyük takılar kullanmayın. Sade küçük küpeler, şık, ince zincirli bir kolye tercih edilmelidir. Piercing, burunda halka, kulaklarda birden fazla küpe, halhal varsa çıkartılmalıdır.
- Kadınlar saçlarına düz fön çektirebilir, at kuyruğu veya topuz yapabilir. Dip boyası gelmiş ise yaptırmalıdır. Erkeklerin ense traşı temiz olmalı. Yine temiz sakal traşı olunmalıdır. Eğer normal veya   top sakal varsa düzgün şekil verilmiş olmalıdır. Saç biryantin veya jöleli olmamalıdır.
- Hanımlar sade bir makyaj yapmalı. Açık ve hafif tonlar tercih edilmeli. Koyu renk far ve kırmızı rujdan uzak durulmalıdır.
- Erkekler tırnaklarını düzgün ve kısa kesmeli. Hanımlar fazla olmamak şartıyla uzun tırnak kullanabilir. Oje rengi olarak açık ton tercih edilmelidir.
- Parfüm hafif şekilde sıkılmalı.

İş Görümesinde Bazı Püf Noktaları

- İlk önemli nokta, iş görüşmesine zamanında gidin. Kesinlikle gecikmeyin.
- Görüşmecinin ısrarlı olması halinde en fazla çay isteyiniz. Türk kahvesi, soğuk içecek gibi talepte bulunmayın.
- Görüşmeci ikram etse de sigara içmeyin.
- “Çok kısa sürede iş bulmam gerekiyor. Yoksa zor durumda kalacağım” gibi ifadeler kullanmayın.
- Görüşmeciyle olan göz iletişiminde olmaya özen gösterin. Ancak ona rahatsızlık verecek şekilde yapmayın. Arada bir bahaneyle gözlerinizi kaçırın.
- Görüşmecinin konuşmasına siz de katılın. Gerektiğinde sözlü veya baş hareketinizle onaylayın. Tepkisiz kalmayın.
- Görüşme esnasında gergin olmayın. Bu gerginlik hali davranışlarınıza yansıyacak dolayısıyla işe alınma şansınızı azaltacaktır. Kendinize güveniniz olmadığı düşüncesini yaratacaktır.
- Olduğunuzdan genç görünüyorsanız halk arasında dinlendirici gözlük olarak adlandırılan 0,25 numaralı gözlük kullanabilir, ağır ağır konuşma alışkanlığı edinebilirsiniz. Böylelikle kendinize olgun bir hava vermiş olursunuz.
- Araştırmalar işe alınmada iş tecrübesinden çok görüşme esnasındaki görünüşünüzün, tavrınızın, düşüncelerinizi belirtme şeklinizin ve ne kadar istekli göründüğünüzün daha önemli bir etken olduğunu ortaya koymuştur.
- Sadece olumlu yönlerinizden bahsedin. Eğer görüşmeci zayıf yönleriniz nedir diye sorarsa, güçlü olan yönlerinizi zayıflarınızmış gibi söyleyin. Mesela fazla dakik olduğunuzdan ve insanların bu konuya dikkat etmediklerinde gerginleşebileceğinizi, fazla çalışmaktan bazen ailenizi ihmal ettiğinizi söyleyebilirsiniz. Ya da başvurduğunuz işte aslında ihtiyaç duyulmayacak eksikliklerinizden bahsedin. Ancak bu durumda zayıf yanınızı düzeltmek için ne yaptığınızı da hemen ilave edin. Mesela pratik konuşmak için yabancı dilinizin yeterli olmadığını ancak geliştirmek için bir kursa yazıldığınızı söyleyebilirsiniz.
- Söylediklerinizin birçoğunun başvuruda bulunduğunuz iş ile gerekli özelliklerle ilgili olmasına dikkat edin.
- Kendinizle ilgili söylediğiniz olumlu hususları tekrarlamayın.
- “Sizin sormak istediğiniz bir şey var mı?” sorusu size yöneltildiğinde bu fırsatı değerlendirin. Sorabileceğiniz soruları daha önceden planlayın. Sırf soru sormuş olmak için soru sormayın. Size yöneltilen bu sorunun da sizi sınamak için sorulduğunu unutmayın. Maaş, ikramiye, tatil ve benzeri konularda soru sormayın.
- Çoğu görüşmeciyi etkileyen “Yüzünüzü kara çıkarmam” ifadesini kullanabilirsiniz.
- Görüşmeciye vakit ayırdığı için teşekkür etmeyi unutmayın.

İş Görüşmesinde Beden Dili

Birçok kişi hafife alsa da beden dili hayatımızın her noktasında farkında olmadan kullandığımız bir özelliğimiz. Siz daha karşıdaki kişi ile sözlü iletişime geçmeden beden diliniz mesaj geçmeye, konuşmaya başlamıştır bile.

Yapılan araştırmalara göre iş görüşmesinde beden dilinin etkisi % 55 oranındadır.

Görüşmecinin odasına girdiğinizde beden diliniz ne kadar enerjik olduğunuz, işi ne derece istediğiniz, düzenli, planlı olup olmadığınız gibi bilgileri çoktan görüşmeciye aktarmaya başlamıştır. Şunu unutmayın, eğer ki bir görüşme esnasında söylediğiniz söz ile beden diliniz arasında bir fark varsa, karşı taraf beden dilinizi geçerli kabul edecektir.
İlk karşılaşmanızda görüşmeci ile tokalaşırken aranızdaki duruş mesafesine dikkat edin. Ne çok uzak durun ne de çok yakın. Elini kavrayın, samimi bir şekilde tokalaşın. Tokalaşırken elini kıracakmış gibi sıkmayın. Bu arada göz temasında kalmayı unutmayın.

İş görüşmesinde dikkat etmeniz gereken beden dili nüansları ve diğer bazı kurallar:

- Görüşme için mümkün ise görüşmeciye göre sağ tarafta oturun. Karşı tarafında bulunmamaya özen gösterin.
- Görüşmeci yerine oturmadan ve size yer göstermeden kesinlikle oturmayın.
- Dik oturun. Bedeniniz hafif öne eğik durun. Karşı tarafa ilgi gösterdiğinizi belli edin. Koltuğun ucunda oturmayın. Bu tedirgin olduğunuz veya özgüveninizin eksik olduğu imajını verir.
- Sandalyede ve masaya dönük olarak oturuyorsanız elleriniz masanın üzerinde bulunsun. Masanın alt kısmında bulunan eller sizi özgüvensiz gösterecek ve karşı taraftan bir şeyleri saklamaya       çalışıyormuşsunuz gibi bir izlenim uyandıracaktır.
- Bacak bacak üstüne atmayın.
- Kollarınızı birbirine kavuşturmayın, ellerinizle oynamayın, ovuşturmayın.
- Görüşmeci ile göz temasına dikkat edin ve gülümseyin. Ancak göz temasını abartıp kişinin gözlerine dik dik bakmayın.
- İçecek ikramında bulunduklarında bardağı asla görüşmecinin masasına koymayın.
- Görüşme esnasında kolunuzu görüşmecinin masasına koymayın, herhangi bir şeye dokunmayın. Masa kişinin özelidir ve dokunulmasından hoşlanmaz. Aksi takdirde size karşı gerilecek, dikkati   görüşmeden çok dokunduğunuz eşyaya yönelecektir.
- Beden Dili olarak aynalama yöntemini uygulamaya çalışın.

Unutmayın ki iş görüşmesi bir ölüm kalım meselesi değil., sakin olun. Size uygun ve mutlu edecek bir iş mutlaka bulunacaktır.

Mehmet Uğur GÜRKAYNAK